Rozwiercony otwór naprawisz przez wypełnienie go materiałem, w którym wkręt ponownie złapie gwint. Przy niewielkim luzie wystarczą wykałaczki lub zapałki z klejem do drewna. Gdy otwór jest całkowicie wyrobiony, trwalszą metodą będzie wklejenie drewnianego kołka.
Jak ocenić uszkodzenie otworu?
Najpierw wyjmij wkręt i sprawdź, jak zachowuje się w otworze. Jeżeli wchodzi z niewielkim oporem, ale po dokręceniu nie trzyma elementu, otwór jest tylko lekko wyrobiony. Możesz wtedy zastosować szybką naprawę z wykałaczkami albo zapałkami.
Jeśli wkręt wpada luźno do środka, a drewno wokół otworu jest wykruszone, brakuje materiału, w którym gwint mógłby się oprzeć. W takim przypadku lepiej odbudować otwór za pomocą drewnianego kołka. Sama większa śruba często tylko powiększa uszkodzenie.
Jak naprawić lekko wyrobiony otwór?
Do małego luzu użyj jednej lub kilku drewnianych wykałaczek, cienkich patyczków albo zapałek bez główek. Potrzebny będzie także klej do drewna, na przykład typu Wikol. Drewno wypełni pustą przestrzeń, a klej po wyschnięciu ustabilizuje naprawę.
- Usuń z otworu luźne wióry i pył.
- Nałóż niewielką ilość kleju do drewna na wykałaczki lub patyczki.
- Wciśnij je do otworu, tak aby wypełniły jego wnętrze.
- Odetnij wystające fragmenty równo z powierzchnią.
- Odczekaj do wyschnięcia kleju, a następnie wkręć wkręt w to samo miejsce.
Ta metoda sprawdza się przy lekkich naprawach, na przykład przy poluzowanym uchwycie lub niewielkim zawiasie. Nie zastępuje jednak odbudowy otworu w elemencie mocno obciążonym.
Jak naprawić całkowicie rozwiercony otwór kołkiem?
Przy dużym ubytku użyj drewnianego kołka o średnicy dopasowanej do otworu. W twardym drewnie dopasowanie powinno być precyzyjne, ponieważ zbyt ciasne wbicie kołka może rozszczepić materiał, a zbyt luźne osłabi naprawę.
Naprawę wykonaj w następującej kolejności:
- Rozwierć uszkodzony otwór wiertłem o średnicy odpowiadającej kołkowi. Usuń postrzępione krawędzie i uzyskaj możliwie równy otwór.
- Nałóż klej do drewna na powierzchnię kołka oraz, jeśli potrzeba, na ścianki otworu.
- Wbij kołek w otwór delikatnymi uderzeniami, aż znajdzie się na odpowiedniej głębokości.
- Po wyschnięciu kleju odetnij wystający nadmiar kołka i wyrównaj powierzchnię.
- Nawierć w kołku otwór prowadzący o średnicy mniejszej niż średnica wkręta.
Otwór prowadzący jest szczególnie ważny w twardym drewnie. Zmniejsza opór podczas wkręcania i ogranicza ryzyko pęknięcia kołka lub rozsadzenia naprawianego elementu. Nie wkręcaj śruby w świeży, miękki klej, ponieważ połączenie może się przesunąć i stracić stabilność.
Ostrzeżenie: jeżeli wkręt mocuje ciężkie drzwi, element nośny albo część przenoszącą duże obciążenia, naprawiony otwór może nie zapewnić pierwotnej wytrzymałości. W takiej sytuacji bezpieczniej jest zmienić miejsce mocowania lub zastosować rozwiązanie przewidziane do danego obciążenia.
Jak zapobiec ponownemu wyrwaniu wkręta?
O trwałości mocowania decyduje nie tylko naprawa, lecz także sposób ponownego montażu. Pomagają w tym następujące zasady:
- Nawiercaj otwór prowadzący przed wkręceniem wkręta, zwłaszcza w twardym drewnie.
- Dobieraj długość i średnicę wkręta do grubości oraz rodzaju mocowanego elementu.
- Wkręcaj powoli i przerwij dokręcanie, gdy łeb oprze się na powierzchni.
- Nie dociskaj wkrętarki zbyt mocno, ponieważ przekręcenie może ponownie zniszczyć otwór.
Przy małym luzie wystarczą wykałaczki z klejem, ale całkowicie rozwiercony otwór najlepiej odbudować kołkiem. Po wyschnięciu kleju zawsze wykonaj otwór prowadzący, aby nowe mocowanie nie uszkodziło naprawionego drewna.
